Blog

Van winstgericht naar missiegericht: hoe steward ownership bedrijven purpose laat nastreven

In het bedrijfsleven wordt er veel gesproken over het doel van ondernemingen en hoe we verder kunnen kijken dan het belang van de aandeelhouder. Voor betekenisvolle veranderingen is echter meer nodig dan alleen praten over het doel van ondernemingen. Het vereist een heroverweging van de doelstellingen en de manier waarop besluitvorming in bedrijven plaatsvindt. Steward ownership kan daar als bestuursvorm een oplossing in bieden.

De principes

Steward-ownership is een afwijkende juridische structuur die gestoeld is op twee kernprincipes, waarmee nog steeds wordt gegenereerd, maar die ervoor zorgen dat een organisatie lange termijn focus krijgt, en de bottom line minder leidend maakt:

  • Zelfbestuur
  • Winsten die een missie dienen

 

In conventionele bedrijven hebben aandeelhouders de macht als eigenaars van de onderneming. Maar er is een nieuw eigendomsparadigma ontstaan in Europa en de Verenigde Staten: steward ownership. Industriële giganten als Novo Nordisk, BOSCH, en Zeiss, maar ook Mozilla, OpenAI, en Newman’s Own, bewijzen dat steward ownership een haalbare, succesvolle organisatie-vorm manier van eigendom is. Maar waar gaat het precies om?

De essentie van steward ownership is ervoor te zorgen dat de beslissingsbevoegdheid berust bij degenen die een gevestigd belang hebben in de missie van het bedrijf, in plaats van bij externe aandeelhouders of investeerders. Dit betekent dat de mogelijkheid om inspraak te krijgen in de koers van een organisatie niet langer te koop is en dat winst niet de enige drijvende kracht wordt achter de besluitvorming. Voor stewards is eigendom niet langer een bron om rijkdom mee te genereren. In plaats daarvan worden winsten gezien als een middel om het doel van de onderneming na te streven, waarbij de meerderheid ervan opnieuw in de onderneming wordt geïnvesteerd na terugbetaling van kapitaalverschaffers en het delen van de winsten met stakeholders.

Steward ownership kan worden gerealiseerd in verschillende juridische vormen, die er allemaal voor zorgen dat de controle niet kan worden gekocht of geërfd. Dat stelt de mensen aan het roer van zulke organisaties in staat een langetermijnvisie op de strategie te hanteren zonder de druk van kwartaalverslagen of publieke waarderingen op de aandelenmarkt.

 

De voordelen

Er zijn tal van voordelen verbonden aan dit nieuwe eigendommodel en het lijkt erop dat steward owned ondernemingen meer kans hebben om een positieve impact te hebben op de lokale gemeenschappen, het milieu, de klanten, aandeelhouders en werknemers.
Uit onderzoek van professor Steen Thomsen, voorzitter van het Center for Corporate Governance aan de Copenhagen Business School, blijkt dat ondernemingen met een dergelijke eigendomsstructuur meer vertrouwen krijgen van hun klanten, hun werknemers een beter loon bieden en minder personeelsverloop hebben. Hij ontdekte ook dat organisaties met een steward ownership structuur de missie van het bedrijf meer prioriteit geven dan financiële prestaties, deze bedrijven meer gericht zijn op de lange termijn, met een 6x hogere overlevingskans na 40 jaar.

Al met al is steward ownership in het huidige tijdperk een toepasbaar alternatief voor het conventionele bedrijfseigendommodel dat duidelijk onder druk staat. Het is tijd om eigendom te heroverwegen en te evolueren naar meer missiegerichte bedrijfsmodellen.